Welkom op de website van het Beschermcomité SOS Stadspark–Protect Antwerp’s Historic City Park. Contact email: bescherm.stadspark@gmail.com

 021

UPDATE:

Deze blog was actief in 2008-2009 toen het historische Antwerpse Stadspark door nagenoeg volledige heraanleg bedreigd werd.  Toen ik in 2008 in de media las dat men het Stadspark ingrijpend wilde veranderen  zonder rekening te houden met de historische erfgoedwaarde ervan, startte ik een blog, schreef open brieven, en woonde alle info bijeenkomsten over de geplande heraanleg bij.   In 2008 werd ik voor het eerst geinterviewd door Knack over deze acties voor het behoud van het historisch Stadspark: beter onderhoud van het park ja, maar geen ingrijpende wijziging die geen respect toont voor het historisch ontwerp door befaamd landschapsarchitect Eduard Keilig wiens concept gebaseerd is op de romantische Engelse landschapstuin.  In de oorspronkelijke info sessies van het stadsbestuur werd er gespeculeerd over het verkleinen van de vijver, het rooien van (gezonde) bomen, het weghalen van standbeelden, en scheen men geen oog te hebben voor de pracht van het huidige park, dat eigenlijk aan beter onderhoud maar geen ingrijpende verandering van het historisch ontwerp toe was.   Door het onderwerp voortdurend in de pers te houden en met steun van de mensen en groepen die mijn petities, open brieven en acties voor het Stadspark tekenden of bijwoonden, kon ik genoeg publieke verontwaardiging genereren zodat de geplande ingrijpende verandering van het parkzicht uiteindelijk niet door ging. Uiteindelijk werd het Stadspark in 2009 door de minister als beschermd erfgoed erkend.

Aan alle burgers die zich voor met verdwijnen bedreigde natuur of ander erfgoed willen inzetten, wil ik de raad geven: start vroegtijdig met uw actie en start een gratis blog.

Met vriendelijke groeten en dank voor uw steun,

Bea Hanssen

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

Oudere berichten:

FANTASTISCH NIEUWS!

Prominent Antwerps modeontwerper Dries van Noten hekelt het beleid erfgoed in Antwerpen in een speech die hij gaf nav een prijsuitreiking van Voka, Kamer van Koophandel:

“De gelauwerde zelf (Dries van Noten) uitte in zijn speech vooral zijn bezorgdheid over de toekomst van Antwerpen: ‘Aan buitenlandse journalisten leg ik uit dat ik een fiere Antwerpenaar ben, maar ook een bezorgde. Bezorgd om wat gebeurt met de stad, met ons erfgoed, met de charme en authenticiteit. Ik heb niets tegen vernieuwing, integendeel, maar veel karakter verdwijnt om vervangen te worden door oppervlakkige spektakelarchitectuur. Er zou bijvoorbeeld meer respect kunnen zijn voor de 19de- en 20ste-eeuwse meesterwerken zoals het stadspark, het museum Smidt van Gelder, Huize Herbosch, het goederenstation Noord, of ook kleine dingen zoals mooie bestrating of onze winkelpuien…. Bij het ontwerpen van mijn collecties werk ik altijd met veel respect voor het verleden, niet uit nostalgie, maar duidelijk met de toekomst voor ogen. Het zou fijn zijn te zien dat Antwerpen zijn charme behoudt, en dat we er trots op kunnen blijven.’

http://www.nieuwsblad.be/Article/Detail.aspx?articleID=TO2AB9MM&utm_source=newsletter&utm_medium=text&utm_campaign=regionewsletters&utm_content=regio_artikel

Bent u ook bezorgd over de toekomst van het Stadspark en wil u ons steunen? Dat kan door de petitie voor het Stadspark te tekenen en die ook te emailen aan uw eigen vriendenkring:

http://www.ipetitions.com/petition/stadspar/index.html

SOS ALBERTPARK EN HARMONIEPARK: lees onze analyse over andere bedreigde historische parken van Antwerpen  hier:

http://beschermcultureelerfgoedantwerpen.wordpress.com/het-harmoniepark/

Omdat niet enkel het Stadspark en Harmoniepark bedreigd zijn, maar ook heel wat historische erfgoedgebouwen en sites, zijn we met een tweede blog gestart waar we ook de alarmklok luiden. U leest er meer over de heraanleg van de Scheldekaaien:

http://beschermcultureelerfgoedantwerpen.wordpress.com/scheldekaaien/

 En op deze nieuwe website vindt u ook onze petitie voor het Steen:

http://www.ipetitions.com/petition/Steen/index.html

Heel hartelijk bedankt alvast, want alle handtekeningen helpen.

********************************************************

Het is nog steeds wachten op de bescherming van het Antwerps Stadspark. Eerder dit jaar verschenen berichten dat het Stadspark zal beschermd worden, maar de Open Oproep voor de door het stadsbestuur beoogde heraanleg van het Stadspark werd niet aangepast. Het Beschermcomité was ook gealarmeerd door de berichtgeving van Gazet van Antwerpen en de Antwerpse nieuwszender ATV n.a.v. de geplande bescherming van het Stadspark. Beide nieuwsorganen, vooral ATV, benadrukten uitdrukkelijk dat het slechts de bedoeling was DELEN van het Stadspark te beschermen en dat die gedeeltelijke bescherming de geplande heraanleg niet in de weg staat.  Hieruit leiden we af dat er mogelijk nog pogingen ondernomen zullen worden, door de “voorvechters” van de geplande heraanleg, om het Stadspark zoveel mogelijk te veranderen en dit klassieke flaneerpark aan zogezegde meer “hedendaagse” behoeftes (waaronder meer sport) aan te passen.  Door het Stadspark “hedendaags” te maken wordt het authentieke historische parkbeeld bedreigd. Het beschermcomité wil dat het Stadspark gerestaureerd en opgeknapt wordt, maar niet weggerenoveerd.

Wat precies veranderd zal worden aan het Stadspark gebeurt in een fase van onderhandelingen en in samenspraak met de beheerders van het park, t.t.z., het Stadsbestuur.  Ook hier knelt mogelijk het schoentje, want zoals u in het lange artikel “Sloopwoede in Antwerpen” (in de Knack van 11/02/09) kan lezen, loopt er mogelijk wat mis met de manier waarop het Stadsbestuur bij beslissingen over cultureel erfgoed de “inspraak” van burgers organizeert  Daarom wil het Beschermcomité proberen mee als onderhandelingspartner aan tafel te zitten. En daarvoor precies hebben we de steun van u allen in de vorm van handtekeningen op onze petitie nodig. Want met die handtekeningen willen we aantonen dat we geen klein clubje zijn, maar dat we een grote groep bezorgde burgers vertegenwoordigen en dat men met onze eisen bij de onderhandelingen zal moeten rekening houden.
Ook andere historische parken in het Antwerpse zijn met verdwijning bedreigd. De parkpolitiek van het Stadsbestuur ten aanzien van de historische parken van Antwerpen is en blijft alarmerend. Het Beschermcomité kreeg plannen van “het stad” voor de heraanleg en “modernizering” van de historische Albert-en Harmonieparken, die het ergste voor deze historische parken doen vrezen. Vooral voor het Albertpark, dat niet beschermd is. We bespreken deze “aanslag” op onze Antwerpse historische parken en tuinen op onze gloednieuwe website, SOS Cultureel Erfgoed van Antwerpen, die ook een lans breekt voor het Steen:

http://beschermcultureelerfgoedantwerpen.wordpress.com/het-harmoniepark/
http://beschermcultureelerfgoedantwerpen.wordpress.com/

De media strijd over het Stadspark is begonnen

Op 22 december verscheen het eerste bericht over het beschermcomité in de pers, in de Gazet van Antwerpen, vergezeld van een opiniestukje door  een GVA journalist, waarin hij de leden van het beschermcomité en hun kring van sympathisanten als hopeloos ouderwetse, behoudsgezinde en “antimoderne” mensen voorstelt, die, met een “conservatie reflex,” “de stad afremmen” en in “een museum willen wonen.” Deze opinie is meer uitgesproken dan wat door het stadsbestuur wordt gezegd maar toch worden deze associaties al een beetje indirect gemaakt in het collegebesluit van het stadsbestuur van 7 november  wanneer gesuggereerd werd dat rustig wandelen in het park “oude behoeften” zijn. Gelukkig hadden we dit al lang zien aankomen en zijn we niet verbaasd over de manier waarop sommige GVA journalisten de mening van Antwerpenaars die kritiek hebben op bepaalde beslissingen van het stadsbestuur een “oudbollig” cachet willen geven.  Het artikel van de GVA journalist, dat u hieronder kan lezen, blijkt daarbij zelf een beetje “out of touch” met wat er op internationaal vlak, in wereldsteden als London, Patijs, New York of Berlijn, gebeurt om het cultureel erfgoed te beschermen en stadsvernieuwingen niet te laten gebeuren op kosten van belangrijk historisch erfgoed dat, zoals het Astridplein, nooit meer terugkomt, eens het verdwenen is. Ja, natuurlijk staan steden als London, Parijs, Berlijn en New York, die hun historische stadsparken koesteren en beschermen, bekend als hopeloos ouderwetse steden waar de inwoners en het stadsbestuur zijn blijven steken in de nostalgische oude doos. Een historisch park zoals Central Park in New York omstylen tot een “hedendaags park” (zoals het Antwerps stadsbestuur dat met het Stadspark wil doen) “is just not done” in New York. Ook niet in London. Of Parijs. Of Berlijn. Allemaal erg achtergebleven, achterhaalde steden, natuurlijk.

Het beschermcomité heeft een heel andere standpunt over wat conservatief en oudbollig is op het gebied van stadsontwikkeling: ouderwets is het slopen van belangrijk cultureel erfgoed, zoals dat in tal van Amerikaanse steden in de jaren 50 en 60 gebeurde. In de States weet men nu al lang beter en is het Central Park daarom ook al jaren beschermd monument. Modern is een verantwoorde visie van stadsontwikkeling waarin oud en nieuw naast elkaar en niet ten koste van elkaar bestaan, en waarin historisch en oud niet als “conservatief” of “oudbollig” worden afgedaan. Een verantwoorde visie van stadsontwikkeling begrijpt dat er een dialektiek bestaat tussen het verleden, heden en de toekomst. Zoals Wim Wenders al aantoonde in “Der Himmel ueber Berlin.” En als u goed kijkt in het Stadspark, ziet u daar, zoals in Berlijn, ook een engelachtige figuur staan.

039

Leest u zelf hier het standpunt van de GVA journalist, die ons – of all things – als “ouderwets” en “conservatief” probeert af te schilderen:

“Overdreven behoudsgezindheid remt stad af”

“Het Antwerpse Stadspark wordt het nieuwe strijdtoneel voor de bewoners die bezorgd zijn om het erfgoed en het stadsbestuur. Volgend jaar is het 14 hectare grote groene hart 140 jaar oud. Het stadsbestuur maakt 2,5 miljoen euro vrij voor de heraanleg van het park tegen 2012. Het historische park zou worden omgevormd tot een hedendaags park met meer sporttereinen.

Dit laatste doet bij enkelen de nekharen rechtstaan. Ze verenigden zich in het comité ’Bescherm het Historisch Stadspark van Antwerpen’ met duidelijke eisen. Het park dient om zijn cultuurhistorische, esthetische en botanische waarde te worden beschermd. Extra sportinfrastructuur wordt van de hand gewezen. Er mogen geen bomen worden gerooid om de veiligheid te verhogen. Het comité pleit voor hekken en een sluitingsuur. Het park moet een familiepark blijven.

Ik begrijp deze conservatieve reflex. Verandering maakt je onzeker. Deze gevoelens spelen ook mee bij ingrepen in het Antwerpse straatbeeld. Zo mis ik de krantenkiosken op de Leien. Ik herinner mij hoe een hand mij een snoepje toereikte van tussen de kranten en de tijdschriften in het gietijzeren torentje. Ondanks het protest verdwenen de Koninklijke Stapelhuizen aan de Noorderplaats. Het scheelde niet veel of mensen hadden de noodbrug aan de Leien bezet om hem te beschermen.

Aan het Internationaal Zeemanshuis is de strijd voor het behoud nog volop bezig. Alleen dreigen de actievoerders het pleit te verliezen. Enkele maanden geleden besliste de Raad van State dat het gebouw mag worden gesloopt. Het Zeemanshuis maakt plaats voor nieuwbouwwoningen, een theaterzaal en een maritiem hotel.

Ik begrijp echt wel de bekommernis van al die mensen die opkomen voor het Antwerpse erfgoed. Wie zijn verleden vergeet, vergeet niet alleen wie hij vandaag is, maar ook wie hij wil worden. Bovendien hangen aan sommige gebouwen of plekken belangrijke gebeurtenissen, personen of herinneringen vast. Maar als we deze maatstaf hanteren, dan mag er geen enkele steen meer worden omgedraaid in Antwerpen. Moeten we dan ook het bloemperk beschermen waarin mogelijk dEUS-zanger Tom Barman ooit eens plaste? Beschermen we een café omdat het ooit werd uitgebaat door de ouders van een Antwerpse schepen?

Het verbaast mij hoe conservatief sommige Antwerpenaars zijn rond stadsontwikkeling. Hoe zeer ik ook word overvallen door nostalgische gevoelens bij foto’s uit de oude doos, toch ben ik blij dat sommige gebouwen plaats maakten voor nieuwe monumenten. Ik wil niet in een museum wonen. Geef mij een metropool die geen schrik heeft van vernieuwing.

Voor sommige stadsgenoten gaat het blijkbaar allemaal te snel. Door op de rem te staan, winnen we tijd om na te denken. Ook de politici kunnen dan even stilstaan bij hun beleidskeuzes. Sommige beleidsvoerders laten zich wel eens leiden door hun ambitie om een voetafdruk achter te laten in de geschiedenis. De meest zichtbare manier is bijvoorbeeld de bouw van een voetbalstadion of de aanleg van een park. Het is een menselijke reflex, maar niet steeds het meest maatschappelijk wenselijke. Een goed publiek debat brengt dan snel de echte agenda van het beleid aan de oppervlakte.

Maar op het einde van de dag moeten we de overdreven behoudsgezindheid en de persoonlijke ambities opzij zetten. Anders geraken we met deze stad niet vooruit.”

door Sascha VAN WIELE, Gazet van Antwerpen, 22 december 2008

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

 

DE NIEUWE GAZET/ HET LAATSTE NIEUWS, woensdag 24 en donderdag 25 december, 2008, p. 21

“HERAANLEG STADSPARK IS NIET NODIG”

door Kirsten Mertes

 “Tegen 2010 moet het Antwerpse Stadspark in een nieuw jasje steken. Het stadsbestuur maakt 2,5 miljoen euro vrij voor dit project. Het beschermcomité ‘Bescherm het historisch Stadspark Antwerpen’ vreest dat die vernieuwing ten koste zal gaan van het historisch karakter van het park.

“Het park hoeft helemaal niet heraangelegd te worden. Wij zien het park als een kunstwerk dat architect Keilig in 1869 ontworp. Het historisch karakter van de site mag dan ook niet verloren gaan”, zegt Bea Hanssen, oprichtster van het comité dat deel uitmaakt van Antwerpen in Actie.

Het stadsbestuur wil het park aanpassen aan de hedendaagse behoeften van de Antwerpenaar. “Allemaal goed en wel, maar je gaat toch ook de kathedraal niet ombouwen omdat de behoeften veranderd zijn? Bovendien voldoet het park volgens ons wél aan de noden van de hedendaagse parkbezoeker. Zo is er sportinfrastructuur aanwezig voor de actieve gebruiker.”

“Bovendien vinden we 2,5 miljoen euro een bom geld. Met dat geld zal de stad een toparchitect aanstellen. Net zoals gebeurde voor de heraanleg van het Astridplein. Ook daar is het 19e eeuwse karakter helemaal verloren gegaan omdat de architect zijn stempel op het project wilde drukken. Het Stadspark is zo’n geliefde plek voor vele Antwerpenaren. De stad zou het geld beter investeren in een degelijke onderhoudsbeurt en in nieuwe parken in de stad”, legt ze uit.

“De collegebesluiten spreken tevens van een open park. We vrezen dat er bomen zullen verdwijnen. Het stadsbestuur lijkt niet te beseffen hoe waardevol het park is”, meent Hanssen. “We pleiten dan ook voor meer dialoog. We zijn absoluut niet tegen stadsvernieuwing of meer sportruimte. Maar dat mag niet ten koste van een belangrijke culturele site zijn.”

Christian Ketele van wijkvereniging Klein Antwerpen nuanceert: “Wij zijn al drie jaar bezig met enkele belangrijke veranderingen in het park. We willen zo snel mogelijk een volwaardige cafétaria en vernieuwd sanitair. Wij vrezen echter geen drastische ingrepen door het stadsbestuur.”

“Om tegen iets te zijn, moet er iets beslist zijn. En voorlopig is dat niet het geval. Iedereen zal zijn zegje kunnen doen”, besluit Paul De Wit, kabinetschef van schepen voor Stadsontwikkeling Ludo Van Campenhout.”

Naar aanleiding van de 140ste verjaardag van het park organiseert het comité op 4 januari een SOS Red het Stadspark Feest. Meer info: http://www.beschermstadsparkvanantwerpen.wordpress.com KML