Den Antwerpenaar van 01/01/09: stadsbestuur promoot “open” parken met weinig bomen

Vers van de pers: Den Antwerpenaar van 1/1/09: ANTWERPS STADSBESTUUR PROMOOT PARKEN MET WEINIG BOMEN: STADSPARK (Kielpark, mogelijk andere parken) NU MEER DAN OOIT BEDREIGD. 

http://www.antwerpen.be/docs/Stad/Bedrijven/Marketing_en_communicatie/MC_Com/DenAntwerpenaar/2009/Jan1/20090101_DA_p10_130kB.pdf
Wie de Antwerpenaar van 1 januari gelezen heeft (getiteld: “Het jaar dat ‘t stad het park heruitvond”), weet nu wat we op deze website al een tijdje stelden: het Antwerps stadsbestuur is voorstander van “open” (sport)parken met weinig bomen en stelt in den Antwerpenaar onomwonden dat dit concept van park (model Sportpark Spoor Noord) meer en meer zal opduiken in Antwerpen.  Geen echt probleem als het stadsbestuur hiermee nieuwe parken zou viseren, maar spijtig genoeg lijkt het stadsbestuur ook van plan om dit concept “open (sport)park met weinig of geen bomen” op onze historische parken toe te passen, zoals het Stadspark.  Het Kielpark (officieel al omgedoopt tot Sportpark Willem Eekelers) werd een tijd geleden al onder handen genomen, want er werden heel wat gezonde majestueuze bomen gerooid, tot ongenoegen van de omwonenden, wier mening vooraf niet gevraagd werd.  Nu is dus het Stadspark aan de beurt. 

Leest u zelf de plannen van het stadsbestuur in “Den Antwerpenaar” en let er vooral weer op hoe klassieke parken (zoals ons historisch Stadspark), “met bomen en lanen” waar men kan “kuieren”, indirekt als een beetje “oudbollig” en “achterhaald” worden voorgesteld.  (Deze strategie komt ook voor in een artikel van een Gazet van Antwerpen journalist, dat we in deze post bespreken en waar we stellen dat  eigenlijk het op een niet verantwoorde wijze met cultureel erfgoed omgaan hopeloos achterhaald en oudbollig is…). Hier dus het stukje uit den Antwerpenaar:

“Het nieuwe park (Park Spoor Noord)  is dus geen klassieke kuier- en kijkplek met bomen en lanen, maar een grote, open tuin. Het is een nieuw type park dat de komende jaren ook elders in Antwerpen zal opduiken. Zo wordt het Kielpark een gevarieerde parktuin voor wandelaars, fietsers, basketters en skeelers. Senioren en moeders-met-buggy kunnen er een bank vinden of gewoon iets gaan drinken. Het Stadspark krijgt binnenkort na 140 jaar een nieuw ontwerp als parktuin voor omwonenden.”  (Den Antwerpnaar, 1/1/2009)

Het Sportpark Spoor Noord, bestaande uit voor sport bedoelde grasvlaktes met weinig vegetatie en bijna geen bomen, moet hier als model dienen voor wat er te gebeuren staat met andere parken in Antwerpen. Den Antwerpenaar gebruikt  daarbij het populaire nieuwe Sportpark Spoor Noord– dat terecht (dat vindt ons beschermcomité ook) een noodzakelijke groene verrijking van Antwerpen is– om sympathie te wekken voor de minder fraaie plannen die men mogelijk in petto heeft voor het historische Stadspark. (Nota bene: volgens een bron zou ook het Rivierenhof, dat beheerd wordt door de provincie Antwerpen, mogelijk in toekomst omgestyled worden, met behoud van “historische elementen.”  We zullen daarom de provincie contacteren om te zien of dit zo is en u hierover in toekomst verder informeren).  Dat het stadsbestuur al beslist heeft om van het Stadspark een “hedendaags” park te maken (met behoud van wat “historische elementen”) was duidelijk op een focus vergadering die plaatsvond op 1 december (zie link in linker column, plannen Stadsbestuur). En dat plan is ook duidelijk wanneer het stadsbestuur stelt dat men van het klassieke, historische Stadspark, dat eigenlijk een beschermd monument zou moeten zijn, een “open” park wil maken, waarbij “open” op minder bomen zoals in het Sportpark Spoor Noord schijnt te slaan.  In het Nieuwsblad (8/11/08 stond te lezen:

“‘Het [Stadspark] moet opener worden’, zegt schepen Ludo Van Campenhout (Open VLD). En het mag groter worden.”

Er wordt wel geschermd met uitspraken dat er “historische elementen” zullen behouden blijven, maar een historisch park dat tegen een kostenplaatje van 2,5 miljoen euro door een “topontwerper” tot hedendaags park wordt omgestyled, wordt fundamenteel aangetast, en mogelijk “wegvernieuwd” (model Astridplein). 
Vers van de pers. Een Antwerpenaar reageert:

“Tijdens de opening van het park Spoor Noord was ik echt blij en trots op wat het Antwerpse stadsbestuur (samen met zovele anderen) had verwezenlijkt. Een mooi en modern park waar eens ijzer en olie en diesel de hoofdtoon waren. Maar nu… ben ik ontzettend teleurgesteld in datzelfde stadsbestuur!! Na het eerste slechte nieuws over de nieuwe bestemming van het Steen (kinderbinnenspeeltuin!!) komt dat deze jobstijding. Nou wordt het echt te gortig. Mijn vraag is dan ook; “Moet nou echt alles kapot of weg dat enerlei waarde heeft?”. Zelf woon ik niet in de binnenstad, maar toch vind ik dat bijna elke Antwerpenaar, dichtbij of ver af, steun moet geven aan allen die deze “modernisering” willen tegengaan. Mijn steun hebt u alvast!! Tot 4 januari in ons mooie, historische stadspark!!” (Eddy Goens, commentaar, 31/12/08
 

WAT KAN U DOEN OM HET HISTORISCHE STADSPARK TE REDDEN?

Vul de internet bevraging van het stadsbestuur hierboven.
Het Stadspark is momenteel geen beschermd monument, enkel de ijzeren hangbrug. Bedoeling is het stadsbestuur te sensibiliseren over de cultuurhistorische en botanische waarde van dit unieke park en voor meer inspraak te pleiten bij ingrijpende beslissingen die het Antwerps cultureel erfgoed betreffen. Wij zien het niet zitten dat het stadsbestuur 2,5 miljoen euro wil uitgeven om Antwerps cultureel erfgoed ingrijpend te veranderen door dit historisch park tot een “hedendaags” park om te stylen. Kom daarom vooral uw steun betuigen voor het mooie historische Stadspark op 4 januari. Want het stad en het Stadspark zijn van iedereen.
Het stadsbestuur zelf organizeert 3 infostanden om naar de mening van Antwerpenaars te vragen. Bezoek daarom op volgende dagen de info boxen en geef het stadsbestuur uw mening:
-Infostanden van het stadsbestuur in het Stadspark: wo, 7/1, van 12-16 uur, en za, 10/1, van 10-15 uur;
-babbelbox tijdens de nieuwjaarsdrink op de Gote Markt, zo 11/1, van 11-14 uur.
Wij zijn niet tegen stadsvernieuwing op zich, wel tegen het nodeloos “wegvernieuwen” van Antwerps cultureel erfgoed. Vanzelfsprekend wensen wij dat het Stadspark opgeknapt en gerestaureerd wordt, maar dat is iets heel anders dan een historisch park laten herontwerpen.

Vraag om echte inspraak voorafgaande aan beslissingen van  het stadsbestuur die ons Antwerps cultureel erfgoed betreffen.  In reactie op de bezwaren geuit door het beschermcomité in Gazet van Antwerpen en elders, reageert het stadsbestuur  in De Nieuwe Gazet/HLN van 24/12 met de uitspraak: 
“Om tegen iets te zijn, moet er iets beslist zijn. En voorlopig is dat niet het geval. Iedereen zal zijn zegje kunnen doen” (De Nieuwe Gazet/HLN, 24/12/2008
Dat is  merkwaardig, want op 7 november, 2008, “°besliste° het college” van schepenen, zo staat letterlijk te lezen in het college °besluit° van die datum (dat u in de colom hiernaast kan lezen),  “een ontwerper te zoeken voor de herinrichting van het Stadspark.”  Een historisch park dat eigenlijk als beschermd monument geclasseerd zou moeten zijn “herinrichten” en “heraanleggen” is wel degelijk een ingrijpende beslissing.  Bovendien °besliste° het college van schepenen die dag om maar liefst bijna 2,5 miljoen euro voor de nodeloze herinrichting van het historische Stadspark uit te geven en °besliste° het stadsbestuur dat het park “hedendaags” moet worden.  Nog anders gezegd: het college besliste niet die 2,5 miljoen euro uit te geven voor de restauratie van het historisch park en voor de aanleg van broodnodige nieuwe groene ruimtes elders in de  binnenstad.  Daarentegen besliste het college wel het geld  te besteden aan het “omvormen” van een historisch park tot een “hedendaags” park; dat, terwijl het Stadspark eigenlijk als cultureel erfgoed en beschermd monument geclasseerd zou moeten zijn.  Conclusie: het stadsbestuur besliste eenduidig het Stadspark niet als beschermd Antwerps cultureel erfgoed te beschouwen, laat staan te behandelen. En ondanks al deze beslissingen is het stadsbestuur er blijkbaar van overtuigd dat ze nog niets beslist hebben en dat ze echte inspraak geven aan de Antwerpse bevolking.

Advertisements

De media strijd over het Stadspark is begonnen

Op 22 december verscheen het eerste bericht over het beschermcomité in de pers, in de Gazet van Antwerpen, vergezeld van een opiniestukje door  een GVA journalist, waarin hij de leden van het beschermcomité en hun kring van sympathisanten als hopeloos ouderwetse, behoudsgezinde en “antimoderne” mensen voorstelt, die, met een “conservatie reflex,” “de stad afremmen” en in “een museum willen wonen.” Deze opinie is meer uitgesproken dan wat door het stadsbestuur wordt gezegd maar toch worden deze associaties al een beetje indirect gemaakt in het collegebesluit van het stadsbestuur van 7 november  wanneer gesuggereerd werd dat rustig wandelen in het park “oude behoeften” zijn. Gelukkig hadden we dit al lang zien aankomen en zijn we niet verbaasd over de manier waarop sommige GVA journalisten de mening van Antwerpenaars die kritiek hebben op bepaalde beslissingen van het stadsbestuur een “oudbollig” cachet willen geven.  Het artikel van de GVA journalist, dat u hieronder kan lezen, blijkt daarbij zelf een beetje “out of touch” met wat er op internationaal vlak, in wereldsteden als London, Patijs, New York of Berlijn, gebeurt om het cultureel erfgoed te beschermen en stadsvernieuwingen niet te laten gebeuren op kosten van belangrijk historisch erfgoed dat, zoals het Astridplein, nooit meer terugkomt, eens het verdwenen is. Ja, natuurlijk staan steden als London, Parijs, Berlijn en New York, die hun historische stadsparken koesteren en beschermen, bekend als hopeloos ouderwetse steden waar de inwoners en het stadsbestuur zijn blijven steken in de nostalgische oude doos. Een historisch park zoals Central Park in New York omstylen tot een “hedendaags park” (zoals het Antwerps stadsbestuur dat met het Stadspark wil doen) “is just not done” in New York. Ook niet in London. Of Parijs. Of Berlijn. Allemaal erg achtergebleven, achterhaalde steden, natuurlijk.

Het beschermcomité heeft een heel andere standpunt over wat conservatief en oudbollig is op het gebied van stadsontwikkeling: ouderwets is het slopen van belangrijk cultureel erfgoed, zoals dat in tal van Amerikaanse steden in de jaren 50 en 60 gebeurde. In de States weet men nu al lang beter en is het Central Park daarom ook al jaren beschermd monument. Modern is een verantwoorde visie van stadsontwikkeling waarin oud en nieuw naast elkaar en niet ten koste van elkaar bestaan, en waarin historisch en oud niet als “conservatief” of “oudbollig” worden afgedaan. Een verantwoorde visie van stadsontwikkeling begrijpt dat er een dialektiek bestaat tussen het verleden, heden en de toekomst. Zoals Wim Wenders al aantoonde in “Der Himmel ueber Berlin.” En als u goed kijkt in het Stadspark, ziet u daar, zoals in Berlijn, ook een engelachtige figuur staan.

039

Leest u zelf hier het standpunt van de GVA journalist, die ons – of all things – als “ouderwets” en “conservatief” probeert af te schilderen:

“Overdreven behoudsgezindheid remt stad af”

“Het Antwerpse Stadspark wordt het nieuwe strijdtoneel voor de bewoners die bezorgd zijn om het erfgoed en het stadsbestuur. Volgend jaar is het 14 hectare grote groene hart 140 jaar oud. Het stadsbestuur maakt 2,5 miljoen euro vrij voor de heraanleg van het park tegen 2012. Het historische park zou worden omgevormd tot een hedendaags park met meer sporttereinen.

Dit laatste doet bij enkelen de nekharen rechtstaan. Ze verenigden zich in het comité ’Bescherm het Historisch Stadspark van Antwerpen’ met duidelijke eisen. Het park dient om zijn cultuurhistorische, esthetische en botanische waarde te worden beschermd. Extra sportinfrastructuur wordt van de hand gewezen. Er mogen geen bomen worden gerooid om de veiligheid te verhogen. Het comité pleit voor hekken en een sluitingsuur. Het park moet een familiepark blijven.

Ik begrijp deze conservatieve reflex. Verandering maakt je onzeker. Deze gevoelens spelen ook mee bij ingrepen in het Antwerpse straatbeeld. Zo mis ik de krantenkiosken op de Leien. Ik herinner mij hoe een hand mij een snoepje toereikte van tussen de kranten en de tijdschriften in het gietijzeren torentje. Ondanks het protest verdwenen de Koninklijke Stapelhuizen aan de Noorderplaats. Het scheelde niet veel of mensen hadden de noodbrug aan de Leien bezet om hem te beschermen.

Aan het Internationaal Zeemanshuis is de strijd voor het behoud nog volop bezig. Alleen dreigen de actievoerders het pleit te verliezen. Enkele maanden geleden besliste de Raad van State dat het gebouw mag worden gesloopt. Het Zeemanshuis maakt plaats voor nieuwbouwwoningen, een theaterzaal en een maritiem hotel.

Ik begrijp echt wel de bekommernis van al die mensen die opkomen voor het Antwerpse erfgoed. Wie zijn verleden vergeet, vergeet niet alleen wie hij vandaag is, maar ook wie hij wil worden. Bovendien hangen aan sommige gebouwen of plekken belangrijke gebeurtenissen, personen of herinneringen vast. Maar als we deze maatstaf hanteren, dan mag er geen enkele steen meer worden omgedraaid in Antwerpen. Moeten we dan ook het bloemperk beschermen waarin mogelijk dEUS-zanger Tom Barman ooit eens plaste? Beschermen we een café omdat het ooit werd uitgebaat door de ouders van een Antwerpse schepen?

Het verbaast mij hoe conservatief sommige Antwerpenaars zijn rond stadsontwikkeling. Hoe zeer ik ook word overvallen door nostalgische gevoelens bij foto’s uit de oude doos, toch ben ik blij dat sommige gebouwen plaats maakten voor nieuwe monumenten. Ik wil niet in een museum wonen. Geef mij een metropool die geen schrik heeft van vernieuwing.

Voor sommige stadsgenoten gaat het blijkbaar allemaal te snel. Door op de rem te staan, winnen we tijd om na te denken. Ook de politici kunnen dan even stilstaan bij hun beleidskeuzes. Sommige beleidsvoerders laten zich wel eens leiden door hun ambitie om een voetafdruk achter te laten in de geschiedenis. De meest zichtbare manier is bijvoorbeeld de bouw van een voetbalstadion of de aanleg van een park. Het is een menselijke reflex, maar niet steeds het meest maatschappelijk wenselijke. Een goed publiek debat brengt dan snel de echte agenda van het beleid aan de oppervlakte.

Maar op het einde van de dag moeten we de overdreven behoudsgezindheid en de persoonlijke ambities opzij zetten. Anders geraken we met deze stad niet vooruit.”

door Sascha VAN WIELE, Gazet van Antwerpen, 22 december 2008

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

 

DE NIEUWE GAZET/ HET LAATSTE NIEUWS, woensdag 24 en donderdag 25 december, 2008, p. 21

“HERAANLEG STADSPARK IS NIET NODIG”

door Kirsten Mertes

 “Tegen 2010 moet het Antwerpse Stadspark in een nieuw jasje steken. Het stadsbestuur maakt 2,5 miljoen euro vrij voor dit project. Het beschermcomité ‘Bescherm het historisch Stadspark Antwerpen’ vreest dat die vernieuwing ten koste zal gaan van het historisch karakter van het park.

“Het park hoeft helemaal niet heraangelegd te worden. Wij zien het park als een kunstwerk dat architect Keilig in 1869 ontworp. Het historisch karakter van de site mag dan ook niet verloren gaan”, zegt Bea Hanssen, oprichtster van het comité dat deel uitmaakt van Antwerpen in Actie.

Het stadsbestuur wil het park aanpassen aan de hedendaagse behoeften van de Antwerpenaar. “Allemaal goed en wel, maar je gaat toch ook de kathedraal niet ombouwen omdat de behoeften veranderd zijn? Bovendien voldoet het park volgens ons wél aan de noden van de hedendaagse parkbezoeker. Zo is er sportinfrastructuur aanwezig voor de actieve gebruiker.”

“Bovendien vinden we 2,5 miljoen euro een bom geld. Met dat geld zal de stad een toparchitect aanstellen. Net zoals gebeurde voor de heraanleg van het Astridplein. Ook daar is het 19e eeuwse karakter helemaal verloren gegaan omdat de architect zijn stempel op het project wilde drukken. Het Stadspark is zo’n geliefde plek voor vele Antwerpenaren. De stad zou het geld beter investeren in een degelijke onderhoudsbeurt en in nieuwe parken in de stad”, legt ze uit.

“De collegebesluiten spreken tevens van een open park. We vrezen dat er bomen zullen verdwijnen. Het stadsbestuur lijkt niet te beseffen hoe waardevol het park is”, meent Hanssen. “We pleiten dan ook voor meer dialoog. We zijn absoluut niet tegen stadsvernieuwing of meer sportruimte. Maar dat mag niet ten koste van een belangrijke culturele site zijn.”

Christian Ketele van wijkvereniging Klein Antwerpen nuanceert: “Wij zijn al drie jaar bezig met enkele belangrijke veranderingen in het park. We willen zo snel mogelijk een volwaardige cafétaria en vernieuwd sanitair. Wij vrezen echter geen drastische ingrepen door het stadsbestuur.”

“Om tegen iets te zijn, moet er iets beslist zijn. En voorlopig is dat niet het geval. Iedereen zal zijn zegje kunnen doen”, besluit Paul De Wit, kabinetschef van schepen voor Stadsontwikkeling Ludo Van Campenhout.”

Naar aanleiding van de 140ste verjaardag van het park organiseert het comité op 4 januari een SOS Red het Stadspark Feest. Meer info: http://www.beschermstadsparkvanantwerpen.wordpress.com KML